0

10 minut od Chełma – Dubienka

Spread the love
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   Yum
  •   
  •   
  •  
  •  

Pierwsza wzmianka o Dubience pochodzi z 1472 roku. Królewska wieś, znana wówczas jako Dubno, korzystnie usytuowana w pobliżu szlaku wodnego na Bugu oraz traktu wiodącego z południa przez Hrubieszów w kierunku Włodawy i Brześcia, rozwijała się jako lokalny ośrodek handlowy.

128126125124123119117

Bugbrücke bei Dubienka
Etappenbrücke 5.T. 1800m lang.

W lutym 1588 r., na mocy przywileju króla Zygmunta III Wazy, dotychczasowa wieś otrzymała prawa miejskie magdeburskie wraz z przywilejami na cotygodniowe targi oraz jarmarki. Pod koniec tegoż stulecia, na mocy kolejnego królewskiego przywileju, w Dubience zaczęli osiedlać się Żydzi. Miejscowość słynęła m.in. z produkcji płaskodennych łodzi, a miejscowy port rzeczny odgrywał istotną rolę w spławianiu zboża i drewna do Gdańska.

W 1648 r. Dubienka, licząca ok. tysiąca mieszkańców i będąca jednym z największych miast regionu, została zniszczona przez Tatarów. W XVIII w. nadszedł czas odbudowy miasta, pełniącego rolę ośrodka starostwa niegrodowego. W latach 1781 i 1787 król Stanisław August przebywał tu czterokrotnie; nadał odbudowującej się Dubience liczne przywileje. W 1789 r. stała się na krótko stolicą powiatu i województwa bełskiego.

18.07.1792 r. pod Dubienką podczas wojny w obronie Konstytucji 3 Maja została stoczona bitwa polsko-rosyjska. Wojskami Rzeczypospolitej dowodził generał Tadeusz Kościuszko. W 1795 r., w wyniku trzeciego rozbioru Polski, Dubienka znalazła się w zaborze austriackim, w 1809 r. — w Księstwie Warszawskim (departament lubelski), a w 1815 r. — w Królestwie Polskim (województwo, a następnie gubernia lubelska).

100_1192100_1191100_1188100_1187100_1186100_1185100_1184

W drugiej połowie XIX w. nastąpił znaczny wzrost liczby ludności ośrodka, zamieszkiwanego głownie przez Żydów (59,5%,) Polaków (26%) i Ukraińców (14,5 %). Jednak budowa w 1877 r. Nadwiślańskiej Drogi Żelaznej łączącej Mławę przez Warszawę i Lublin z Kowlem, która ominęła Dubienkę, spowodowała zanik flisactwa na Bugu oraz związanego z nim handlu, co przyczyniło się do utraty źródła utrzymania przez mieszkańców.

W czasie I wojny światowej, a także w czasie wojny polsko-bolszewickiej, miasteczko leżące w pobliżu strategicznej przeprawy przez Bug doznało poważnych zniszczeń. W okresie międzywojennym Dubienka (należąca wówczas do województwa lubelskiego) pozostawała lokalnym ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym (krawiectwo i szewstwo), zamieszkiwanym przez ludność zróżnicowaną pod względem etnicznym i wyznaniowym.

100_1170100_1171100_1173100_1169100_1168

Na początku II wojny światowej Dubienka utraciła prawa miejskie. Przed budynkiem magistratu Niemcy spalili akta, księgi ludności, kronikę miasta i plany, a burmistrz i rada miejska zostali pozbawieni władzy. W czasie okupacji niemieckiej miejscowość utraciła niemal połowę ludności, w tym wszystkich mieszkających tu Żydów, zamkniętych w  1942 r. w lokalnym getcie, a następnie zgładzonych w obozie w Sobiborze. W lipcu 1944 r. Dubienka została zdobyta przez wojska radzieckie.

Po wojnie Dubienka pozostała siedzibą gminy w powiecie chełmskim województwa lubelskiego (1975–1998 — w województwie chełmskim) oraz lokalnym ośrodkiem handlowym. Co raz większą rolę w życie gospodarczym odgrywają usługi turystyczne. Nie odzyskała praw miejskich.

 

  • Prożogo K., Dubienka i okolice, Chełm 197?.
  • Wawryniuk A., Gmina Dubienka, powiat chełmski: historia, geografia, gospodarka, polityka, Chełm – Włocławek 2013.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *