1

10 minut od Chełma – grodzisko Zagrody

Spread the love
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   
  •   Yum
  •   
  •   
  •  
  •  

Grodzisko Zagrody

www.zabytek.pl :

Wał ziemny w Zagrodach jest najprawdopodobniej pozostałością historycznych umocnień ziemnych dawnego dworu z czasów średniowiecza, jednym z nielicznych tego typu obiektów zachowanych na Lubelszczyźnie i stanowi cenne źródło do poznania rezydencji obronnych.

Usytuowanie i opis

Ziemne założenie obronne (fortalicjum), zwane lokalnie „Zamczyskiem”, położone jest pomiędzy wsiami: Żulin, Kolonia Żulin i Zagrody, około 1 kilometra na północny wschód od zwartej zabudowy wsi Żulin. Stanowisko leży na terenie bardzo eksponowanym – kulminacji wzgórza o wysokości 240 m n.p.m., gdzie znajdują się liczne wychodnie kamienia wapiennego. U podnóża wyniesienia, ok. 750 m na północ w linii prostej od obiektu, rozciąga się bagnista dolina rzeki Białki.

Założenie obronne powstało na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach około 33 x 35 m. Majdan fortalicjum o wymiarach 13 x 16 m, otacza wał ziemny o zachowanej wysokości 1,00 – 1,50 m względem wnętrza i szerokości u podstawy 7 – 9 m. Od strony północnej wał nie zachował się, albo w ogóle nie istniał, a funkcję obronną pełniła jedynie fosa. Głębokość zachowanej fosy otaczającej gródek wynosi około 5 – 6 m względem szczytu wału, zaś jej szerokość 2 – 3 m. Wzgórze, na którym usytuowany jest wał obecnie wykorzystuje się rolniczo, ale sam obiekt nie jest użytkowany i porastają go dość intensywnie krzewy tarniny. Na jego powierzchni zalega spora ilość drobnych kamieni wapiennych, natomiast w bezpośrednim sąsiedztwie występuje wiele zagłębień powstałych zapewne w czasie wybierania kamienia do celów budowlanych.

Historia

Ze względu na mało zadawalające wyniki archeologicznych badań sondażowych i niewielki stopień przebadania, obiekt w Zagrodach można tylko z dużym przybliżeniem uznać za pozostałość historycznych umocnień ziemnych z okresu średniowiecza.

Stanowisko znajduje się w granicach administracyjnych wsi Zagrody, jednak ze względu na bliższe sąsiedztwo zabudowań Żulina, w starszej literaturze było mylnie lokalizowane w tej miejscowości. Obiekt jest całkowicie anonimowy w źródłach archiwalnych.

Stan i wyniki badań

Badania sondażowe przeprowadził w 1980 roku Jerzy Cichomski z PP PKZ w Lublinie. W trakcie badań archeologicznych założony został jeden wykop o powierzchni 16,50 m2 we wschodniej części stanowiska, który objął część powierzchni wewnętrznej obiektu oraz cały wał prawie do dna fosy. Wykonano ponadto 9 odwiertów na osi WE.

W wyniku badań stwierdzono solidną konstrukcję wału, tj. jądro z kamieni wapiennych o przekroju trójkątnym, wysokości 1,0-1,20 m i szerokości ok. 3 m, które przechodziło w gruby, zbudowany z kilku warstw płaszcz kamienny schodzący aż do fosy. Zarejestrowano wkop w wale obiektu, w którym odkryto skupisko około 6 szkieletów ludzkich, rozczłonkowanych i niekompletnych, najpewniej z czasów I wojny światowej, o czym świadczą znaleziska żołnierskiego guzika i medalika z tego okresu. Zarejestrowano jeden ułamek ceramiki określony z dużym przybliżeniem na okres średniowiecza.

Badania powierzchniowe w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski przeprowadzone zostały na stanowisku w 1984 roku. W czasie badań powierzchniowych nie znaleziono żadnych zabytków ruchomych.

 

1 thought on “10 minut od Chełma – grodzisko Zagrody”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *